Derviš i smrt
grb
facebook logo  youtube logo  ЋИР / ENG

O DELU

Roman DERVIŠ I SMRT je najznačajnije delo u književnom stvaranju Meše Selimovića, ali i značajno delo u našoj celokupnoj književnosti. Delo je osobeno po stilu, jeziku, filozofiji života, psihološkoj analizi i tehnici oblikovanja. Po tim i mnogim drugim kvalitetima spada u sam vrh naše romaneskne proze. DERVIŠ I SMRT je roman lika -od početka do kraja u središtu je ličnost sejha Ahmeda Nurudina, koji ispisuje svoj životopis, a sagledavanje života dovelo je do poraznog saznanja da je život prošao u praznini i neiskorišćenosti, u uzaludnosti i besmislu, bez jasnih tragova. Ovo je i psihološki roman – oblikovan je kao ispovest junaka koji, na kraju životnog puta, u očekivanju smrti, svodi svoj životni bilans. To je i filozofski roman – u njegovom središtu je čovek kao moralno biće i smisao njegove egzistencije.

O PISCU

Mehmedalija Meša Selimović rođen je u Tuzli 1910. godine. Nakon završenih studija na Filozofskom fakultetu u Beogradu, do početka Drugog svetskog rata, radio je kao profesor u Gimnaziji u rodnom gradu. Bio je prozaist raznovrsne tematske i žanrovske orijentacije. Počeo je sa književnim radom relativno kasno, prozom sa ratnom tematikom, da bi potom svoj literarni rad usredsredio na refleksiju i univerzalne teme: čovek, njegova egzistencija i sudbina.

Nјegov književni opus obuhvata pripovetke: PRVA ČETA ( 1950. ), TUĐA ZEMLjA ( 1957. ) ; romane: TIŠINE ( 1961. ), MAGLA I MJESEČINA ( 1965. ), DERVIŠ I SMRT ( 1966. ), TVRĐAVA ( 1970. ), OSTRVO ( 1974. ); studije i eseje: ZA I PROTIV VUKA ( 1967. ), ESEJI I OGLEDI ( 1966. ). Nјegov autobiografski spis SJEĆANјA ( 1957. ) govori o piščevom životu, književnom radu i nekim književnim i kulturnim događajima i ličnostima.

Puni uspeh postigao je romanom DERVIŠ I SMRT ( 1966. ). Ovaj roman osvojio je sve značajnije domaće književne nagrade. Sledi, takođe, značajan roman TVRĐAVA ( 1970. ). Ova dela prevode se i objavlјuju i u drugim zemlјama.

Selimović je umro u Beogradu, 1982. godine.

O REDITELjU

Slobodan Ćustić, rođen je u opštini Derventa. Pored značajnih u uloga koje je ostvario kao član Beogradskog dramskog pozorišta, najpoznatiji je po ulozi u filmu KUDUZ.

U karijeri ostvario je uloge u mnogim domaćim filmovima: DAMA KOJA UBIJA, TRI KARTE ZA HOLIVUD, PROKLETA JE AMERIKA, VUKOVAR, JEDNA PRIČA, DO KOSKE, NOŽ, NATAŠA i mnogim drugim.

REČ REDITELjA / GLUMCA

„Mogao bih da kažem, kao i svaka budala: da se nije desilo to što se desilo, moj život bi bio drukčiji. Čovjek je proklet, i žali za svim putevima kojima nije prošao. Kakvo sam ja svjetlo? Čime sam prosvijetlјen? Znanjem? Višom poukom? Čistim srcem? Pravim putem? Nesumnjanjem?

Sve je došlo u pitanje… Sve spada s mene, i ostaje ono što je bilo prije svega, gola koža i go čovjek… „

U Mešinom romanu DERVIŠ I SMRT pronašao sam nešto što me je već posle prve pročitane stranice zaustavilo. Snažan prikaz najveće čovekove muke – sumnje. Sumnja u sve i dilema oko svega su neiscrpni bunar duhovnosti i neispitanih tajni lјudske duše kojom se Meša bavi. Osnovni motiv nastajanja ove predstave je moja duboka fascinacija neponovlјivim načinom na koji to radi. Nјegova izjava u romanu „Ja nemam dva srca, Jedno za lјubav, drugo za mržnju“ je nešto najhrabrije, najčasnije i najveličanstvenije što može reći jedan čovek.

Vreme trajanja: 1 sat 10 min.

Premijera: 21.11.2010.

PISAC
Meša Selimović


REŽIJA
Slobodan Ćustić


SCENOGRAF
Slobodan Ćustić


KOSTIMOGRAF
Dušan Šordjan


OBRADA TONA
Zoran Jerković


VOKAL
Tanja Obrenović


INSPICIJENT I SUFLER
Zorica Popov


FOTOGRAFIJE
Borislav Pešić Blagoja


LICA

Ahmed Nurudin
Slobodan Ćustić

Bećir
Miloš Lazić


PRODUKCIJA
BDP