Jazavac pred sudom
grb
facebook logo  youtube logo  ЋИР / ENG

O DELU

Gorka satira na onovremenu vlast “Jazavac pred sudom”, pripovetka je koju je Petar Kočić napisao za samo jednu noć, još dok je bio student u Beču, 1903. godine. Prvi put je objavljena 1904. u Kočićevoj drugoj knjizi ” Splanine i ispod planine”, a otad je nebrojeno puta scenski, potom i filmski i televizijski adaptirano. Delo je nastalo prema istinitom događaju, ali i stvarnom čoveku - Davidu Štrbcu (kako se naziva i glavni lik u delu), koji je živeo u Kočićevom rodnom kraju. Njegova sudbina i cinični obračun sa korumpiranom državom i sudom ostali su aktuelni i do danas.

Kočić je u Davidu Štrpcu snažno psihološki uobličio tip lukavog, srpskog, bosanskog seljaka, koga vara i pljačka tuđinska vlast i domaći zelenaši. Ta dramatizovana satira doživela je trinaest izdanja i u doba posle aneksione krize bila najpopularniji spis srpske književnosti. Ipak, „Jazavac pred sudom“ nije samo politička satira lokalnog značaja, već ima dublji socijalni smer i prelazi granice vremena i prostora u kome je smeštena radnja priče. David Štrbac nije samo srpski, bosanski, krajiški već seljak uopšte, večno varan i večno iskorišćavan, koji je svestan svoga očajnog položaja i traži pravdu.

O PISCU

Petar Kočić (Stričići, 1877 – 1916) je bio srpski književnik, jedna od najznačajnijih ličnosti srpske književnosti na početku 20. veka. Studirao je u Beču, živeo u Skoplju i Sarajevu, preminuo je u Beogradu. Bio je izrazito politički angažovan, izražavajući protivljenje austro-ugarskoj okupaciji, a potom i aneksiji Bosne i Hercegovine. Zbog svojih radikalnih stavova dva puta je - 1907. i 1909. godine - bio uhapšen. Godine 1910. izabran je u Bosanski sabor.U svojim proznim i dramskim delima realistički i satirično prikazuje socijalno-političko stanje, opisujući negativne društvene posledice austro-ugarske vlasti, verno prenoseći život i sudbinu svojih likova, kao i živopisni narodni govor. On postaje propovednik slobode i društvene pravde.

Prvo značajnije Kočićevo književno delo, pod nazivom “Pjesme”, objavljeno je 1898. godine. Petar Kočić je napisao tri zbirke pripovedaka pod naslovom „S planine i ispod planine“ (1902, 1904, 1905). Godine 1910. objavljena je još jedna Kočićeva zbirka pripovedaka - „Jauci sa Zmijanja“. Petar Kočić je napisao i dve političko-socijalne satire: “Jazavac pred sudom” i “Sudanija” (dijalog).

REČ REDITELjA

Davida Štrpca ugnjetavaju. Svi. Ne samo strana vlast i domaći moćnici (kao u izvorniku), nego, mnogo više i konkretnije, i žena koja ga bije i jazavac koji mu uništava letinu.

Ideja ove predstave i čitanja Kočića je vrlo jednostavna – šta ako David ne ismeva sud? Ako nije došao u sud u ime ugnjetenih? Šta ako je zaista sve što govori – istina? Ovakva dramaturška pretpostavka odjednom osvetljava Kočića kao preteču teatra absurda. Sledeći tu ideju dobili smo jedno potpuno novog Jazavca, verbalni slepstik, svojevrsnu „joneskijadu“ o nemogućnosti komunikacije među kulturama, i između onih gore i onih koji su niko i ništa.

Žanko Tomić

O REDITELjU

Žanko Tomić (Skoplje, 1970) diplomirao je Srpski jezik i jugoslovensku književnost, Filozofski fakultet, Novi Sad, a potom i Pozorišnu i radio režiju, Fakultet dramskih umetnosti, Beograd. Režirao preko četrdeset pozorišnih predstava (najviše u Srpskom Narodnom Pozorištu, zatim u Beogradu, Subotici, Vršcu, Kragujevcu i Sjedinjenim Američkim Državama). Režirao četiri radio drame u produkciji Radio Beograda. Nagrađivane predstave: „Let iznad kukavičijeg gnezda“, Beogradsko dramsko pozorište, „Oslobođenje Skoplja“ i „Galeb“, Srpsko narodno pozorište, „Crni“, Novosadsko pozorište. Radio je kao reditelj, direktor drame i umetnički direktor Srpskog Narodnog Pozorišta, zatim kao asistent na predmetu Gluma na FDU, zatim kao pomoćnik direktora Bitef teatra i kao umetnički direktor Pozorišta mladih. Bio je gostujući predavač na Brandeis University u Bostonu 2000. godine. Na FDU bio je umetnički direktor Scene „Mata Milošević“ i inicijator festivala FIST. Urednik dramskog programa Beogradskog letnjeg festivala 1997., te selektor BELEF-a 2006. i 2008. godine. Suosnivač nezavisne pozorišne grupe Torpedo 1997. Osnivač Projekta 3 u SNP-u, kao i Trupe Jorik. U okviru Projekta „Nada“ radio je u Nacionalnom teatru u Londonu. Član Umetničkog saveta BITEFA od 2002 do 2007. Godine. Član komisije Saveza Dramskih Umetnika Srbije za izradu Zakona o pozorištu. Od 1990 do 1993 saradnik dramskog programa Kulturnog centra Novog Sada. Član je odbora za kandidaturu Novog Sada za Evropsku prestonicu kulture. Prevodilac sa engleskog brojnih dramskih tekstova i literature. Bavi se teatrologijom i teorijom jezika (naučni rad „Diskurs analiza konverzacije reditelj-glumac“ objavljen u Prilozima proučavanju jezika 1996.). Piše temate i kolumne iz pozorišne problematike za časopise Ludus, TFT i Scena, i za novine Danas i Novi Magazin. Radio je kao urednik nedeljnika Evropa, te časopisa TFT i zamenik glavog urednika LUDUS-a. Umetnički direktor, scenarista i koreditelj TV serije „Vere i zavere“, u produkciji RTV.

Vreme trajanja: 1 sat i 10 min.

Premijera: 16.12.2017.

PISAC
Petar Kočić


REŽIJA, ADAPTACIJA, DIZAJN I IZBOR MUZIKE
Žanko Tomić


ORGANIZATOR
Mina Korać


INSPICIJENT
Jovana Matić


FOTOGRAFIJE
Marija Ivanišević


LICA

David Štrbac
Daniel Sič

Sudija

Ivan Tomić

Pisarčić

Ervin Hadžimurtezić

Jazavac i doktor

Stevan Mrđenović


PRODUKCIJA
BDP
Gradski teatar, Novi Sad